Haten en in de ban doen
(Beeld: briljante Mathias Giessen)
Hoogtepunt van deze week was het cancelen van mij door een witte vrouw bij wie ik op LinkedIn fatsoenlijke kritiek gaf op haar nare beschuldiging van een andere vrouw. Ze verweet me eerder ‘witheid’ en nu ‘witte kwetsbaarheid’.
De gebruikelijke reactie van gecandelden is: “Je mag ook niks meer zeggen”. Bij voorkeur vergezeld van een ad hominem aan het adres van degene die jou in de ban doet.
Geen van beide reacties is zinnig. Ik ben hartstochtelijk verdediger van de vrije meningsuiting, maar je mag alles zeggen als je dat juist niet doet. En de toon maakt de muziek, maar toonzetting raakt ondergeschikt aan weerzin en haast. Wie kent dat niet?
Vijf Peters
Aanvallen op kleur raken me. Tientallen jaren geleden op het voetbalplein was ik ‘witkop’ vanwege wit haar en omdat er vijf Peters rondliepen, vernoemd naar hun opa Piet. En niet zelden: “Die witkop mag niet meedoen”. Dat hoorde bij het afharden op straat. Je kon beter de volgende keer een doelpunt scoren dan een beroep op Art. 1 van de Grondwet doen.
Ik hecht vanouds aan de bestrijding van sociaaleconomische ongelijkheid en van machtsmisbruik op grond daarvan. Je moet echter, zeker in dit Pride-weekend, identiteit en alle nadelen die mensen daarvan menen te ondervinden, veel erger vinden.
De mevrouw die me vanwege ‘witheid’ op de huid zit (sorry, humor is ongepast), heeft actiegevoerd tegen Zwarte Piet. Weet deze superieure geest wat ik deed als Sinterklaas destijds? Of hoe Kaapverdiaanse vrienden nu reageren op haar haatactie? Kortom: ze had het even moeilijk met zichzelf, medelijden is gepast.
Actievoerders die het voor zwakkeren opnemen, past zelf een houding van mildheid en mededogen. Maar zo logisch is dat niet, integendeel. Overigens ben ik als journalist vaak te fel op jacht geweest naar fouten van anderen. Altijd maatschappelijk relevant? Nou…
Nu probeer ik daden te veroordelen, niet de mensen. Alleen al omdat ze (vrije wil) hun genen, opvoeding en sociale kansen niet konden kiezen. Zo heb ik te weinig aanleg meegekregen voor het haten van anderen door gebrek aan genen en opvoeding van een vader die met dertien broers en zussen heel jong wees werd in de oorlog.
Juist dit weekend publiceert de Volkskrant een aanstekelijk verhaal over ‘goed haten’: “Haat moet je dusdanig inspireren dat het je artistiek in beweging brengt”. Vruchtbare, gegronde weerzin stimuleert de creatieve schepping. Nix heilige boontjes.
De Keulemans en zijn hond
Dit biedt een makkelijk bruggetje naar de opening van mijn Netkwesties deze week: de bonje tussen Maarten Keulemans van de Volkskrant en Maurice de Hond, twee oudere (witte!) mannen met privileges die op X hun vete uitvechten terwijl ze notabene beiden van onderzoek hun professie hebben gemaakt.
Zoals met heel veel recht- en tuchtzaken, oorlogen, ruzies en onmin zie je van een afstandje de negativiteit in een spiraal meer en meer schade aanrichten. Ik zie de beide heren nog niet een-twee-drie op m’n OngelijkBekennen opduiken. Maar wie weet, heb De Hond en Keulemans om de tafel uitgenodigd, liefst ongewapend. Zou toch mooi zijn?
Dat vergt ook de nodige zelfspot, een eigenschap die je aan de kletstafels, in columns, op X, BlueSky en Insta al even frequent ontmoet als het eigen ongelijk. Terwijl je er meer mee bereikt dan met een harde toon, eigen gelijk en, vooruit, anderen cancelen.